Arthur Japin in Utrecht: Interview & Signeren

Arthur Japin verteltVorige week woensdag ben ik met vriendin M. naar “Een literaire avond met Arthur Japin” geweest. Dit werd gehouden in Selexyz Broese in Utrecht.

Eerst las Japin voor uit zijn boek en vertelde hij er van alles omheen. In de pauze signeerde hij en na de pauze mocht het publiek vragen stellen.

Achtergrond van het boek

Ik raad iedereen aan om, als je naar een lezing over een boek gaat, zo mogelijk eerst het boek te lezen. Wat de schrijver om het boek heen vertelt is dan niet alleen maar een leuk verhaaltje, je kunt het direct plaatsen in het verhaal van het boek.

Het boek Vaslav is gebaseerd op een waargebeurd verhaal met personages die echt bestaan hebben (de belangrijkste in ieder geval, sommige anderen zijn erbij verzonnen).

Over drie hoofdpersonen van het boek vertelde Japin de achtergrond: Vaslav, zijn vrouw Romola, en Vaslav’s manager en geliefde Diaghilev. Over de vierde hoofdpersoon, Peter, is niet veel te vertellen omdat er bijna niets over hem bekend is.

Vaslav was wereld- en wereldberoemd in zijn jaren (rond 1900) als balletdanser. Hoewel veel mensen hem nooit hadden zien optreden en hem alleen maar kende van plaatjes, was hij toch een levende legende. Mensen droegen de kleren die hij droeg en droegen hun haar net als hem, enz.

Vaslav was al vanaf redelijk jonge leeftijd bij zijn ouders weg en werd grootgebracht in de balletschool aan het hof van de Tsaar. De jonge jongens werden geestelijk gebroken zodat ze altijd zouden doen wat hun leraar zei. Bij Vaslav kwam het erop neer dat hij geen eigen wil meer had en ook later altijd vroeg of hij een bepaald gerecht wel lustte, en bijv. of hij met Romola zou trouwen. Zelf had hij nauwelijks een mening.

Romola zag Vaslav in een optreden en wist meteen dat ze met hem wilde trouwen. Ze werkte keihard om als (veel te oude) 21-jarige bij het ballet aan de top te komen en door Vaslav opgemerkt te worden. Dit lukte aanvankelijk niet maar door veel volharding (bijv. door te zorgen dat ze op de reizen van het balletgezelschap altijd een kamer kreeg in de buurt van Vaslav) uiteindelijk wel.

Russian ballet impresario and founder of the B...

Diahilev. Image via Wikipedia

Diaghilev had al vele geliefden gehad maar meende in Vaslav toch wel een bijzondere geliefde gevonden te hebben. En zo gauw hij hoorde dat Vaslav getrouwd was, deed hij er alles aan om het Vaslav onmogelijk te maken nog ergens aan het werk te komen. Hij had tenslotte veel invloed in de balletwereld.

Toen Romola dus eindelijk haar grote balletdanser gestrikt had, was hij op slag balletdanser-af. Toch heeft zij jarenlang voor hem gezorgd en zich voor hem ingezet.

Boek lezing

Arthur Japin heeft op de toneelschool gezeten en het acteur-zijn merkte je meteen toen hij uit zijn boek ging voorlezen. Hij deed de inleiding over het stuk dat hij ging lezen, nam even een pauze, je zag zijn gezichtsuitdrukking veranderen en begon dan als de personage die het verhaal vertelt, te praten. Hij had nauwelijks het boek nog nodig, hij kende het stuk uit zijn hoofd.

Natuurlijk is het altijd prachtig om een auteur zijn eigen verhaal te horen vertellen, maar bij Japin ging het een stukje verder: hij is op dat moment de persoon in het verhaal. Indrukwekkend!

Signering

Vaslav gesigneerdToevallig was ik snel aan de tafel waar Japin in de pauze signeerde en hoefde ik niet in een, bleek al snel, zeer lange rij te gaan staan om mijn boek te laten signeren.

Japin deed dit op een correcte, vriendelijke en persoonlijke wijze, maar wel met een snelheid die je op basis van de hoeveelheid mensen nog achter mij ook wel kon verwachten.

Helaas dus geen persoonlijke boodschap zoals David Mitchell dat zo heel mooi wel wist te doen (maar daar was het publiek ongeveer 2/3 van dat bij Japin).

Zie ook de foto onderaan.

Vragen uit het publiek

Na de pauze mocht het publiek “vragen stellen over van alles en nog wat”. Dit aanbod werd van harte aangenomen en de vragen bleven niet uit. Japin nam elke vraag serieus hoewel er hier en daar ook best gelachen werd.

Hij refereerde nooit aan andere bijeenkomsten, dus nooit: “Die vraag wordt mij zo vaak gesteld!”. Nee, elke vraag werd behandeld alsof het een originele vraag was waar hij nog nooit eerder antwoord op had hoeven geven. Hier een selectie met de antwoorden van Japin, voor zover ik me ze kan herinneren:

Kunt U tegen kritiek?
Nee! Japin moet geloven in wat hij schrijft, anders wordt het niets. Dus hij denkt dat wat hij schrijft het best mogelijke is. Het zou niet kunnen om in een nieuw boek rekening te houden met wat iemand over een eerder boek gezegd heeft.

Arthur Japin.

Arthur Japin. Image via Wikipedia

Hoe schrijft u?
In een soort van trance, dan komt het vanzelf. Japin begint te schrijven en de rest volgt. Je moet bij iedere zin een keuze maken over hoe het verhaal op dat moment verder gaat. Daardoor laat je een heleboel andere mogelijkheden liggen. Wat je dan wel gekozen hebt en de keuzes die je daarna neemt, laten het verhaal soms in een heel andere richting gaan dan je oorspronkelijk van plan was.

Hij kan alleen schrijven op dagen dat er niets anders gebeurt, bijv. niet op dagen dat hij lezingen geeft. Ook leest hij zelf heel weinig boeken, want dat gaat niet als hij zelf aan het schrijven is.

Hoe kwam U op het idee om over Vaslav te gaan schrijven?
Op zijn 23e kreeg hij van zijn partner de dagboeken van Vaslav, uitgebracht door Vaslav’s vrouw Romola. Dat vond hij interessant en heeft het gebruikt voor een opdracht op de toneelschool, maar er verder niet meer naar gekeken.

Toen tien jaar geleden de integrale dagboeken van Vaslav uitkwamen (want diens vrouw had behoorlijk zitten schrappen voordat het eerdere materiaal gepubliceerd werd), las Japin deze en vond inspiratie om daar wat mee te gaan doen.

Wanneer begint U aan een nieuw boek?
Japin begint zijn nieuwe boek zo snel mogelijk na het vorige, anders is hij bang dat het er niet van zal komen. Tijdens de drukke tijd van lezingen en interviews geven schrijft hij dan niet, maar dan ligt er alvast wat te wachten als hij weer tijd heeft.

Waar gaat het nieuwe boek over?
Over iemand die heel erg in de belangstelling stond [en nog staat, geloof ik], een vrouw uit het theater. Het gaat over hoe zij naar zichzelf kijkt en hoe anderen naar haar kijken [ik hoop dat ik dat goed heb opgeschreven!].

Hoe werd er in Vaslav’s tijd (1900) tegen homosexualiteit aangekeken?
In Rusland was dat geen probleem, homo paren liepen openlijk over straat, maar wel was er een wet die het ten strengste verbood (deze werd over het algemeen niet gehandhaafd). In Parijs, waar Valsav later als lid van het Ballet Russes heenging, maakte het al helemaal niet uit. Ter vergelijking: in Nederland stond er de doostraf op.

Japin signeert

Conclusie

Japin is een fantastische verteller en weet zijn publiek steeds weer te boeien. Dit was de tweede keer dat ik naar een lezing van hem ging, en beide keren viel mij dit op. Hij weet een soort van “gezellig bij elkaar” sfeertje te creëren. Dat er zo’n 120 mensen in de zaal zitten maakt niets uit.

Meer te weten te komen van de achtergrond van de personages in Vaslav was reuze interessant maar dat waren ook de vragen uit het publiek. Zelf stelde ik geen vraag, want ik had alleen maar een aantal voor de hand liggende vragen, die uiteindelijk natuurlijk tóch wel gesteld werden en waar Japin toch ook best interessante antwoorden op gaf.

Advertenties

3 reacties op “Arthur Japin in Utrecht: Interview & Signeren

  1. Pingback: Armchair BEA Day 2: Author Interaction | Leeswammes' Blog

Laat hier je reactie achter.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s